Voorbereidingen aangifteperiode: “Wat als er toch iets misgaat?”

Publicatiedatum 27-02-2026, 12:40

Het is 31 december. Buiten klinkt vuurwerk, mensen tellen af naar het nieuwe jaar. Maar bij de Belastingdienst bestaat er nog een tweede bijzonder aftelmomentje. Dat gebeurt elk jaar opnieuw, in de nacht van 28 februari op 1 maart. De aangifteperiode gaat weer van start.

Terwijl de klok langzaam richting middernacht tikt, staan de systemen klaar. Gespannen zit product owner Online Aangifte Ingrid Gloudemans voor grote schermen in het Operations Center van de Belastingdienst, stand-by voor als er iets misgaat. Ze kijkt mee met haar team. Nog 5 seconden. 4. 3. 2. 1…

00.00

De eerste aangiftes inkomstenbelasting komen binnen. Voor de meeste mensen gaat dit moment diep in de nacht ongemerkt voorbij. Maar voor Ingrid en haar collega’s bij de afdeling Informatievoorziening (IV) is het een belangrijk hoogtepunt. Want achter elk invulveld, elke vraag en ieder stukje uitleg dat je ziet in de Online Aangifteomgeving zit maanden werk. Werk dat bestaat uit keuzes maken, testen, overleggen en verbeteren.

Het begint bij beleid

Lang voordat 1 maart dichterbij komt, is Ingrid al hard bezig met voorbereiden. “Het begint altijd met beleid”, vertelt ze. “Wat verandert er in de wet? Zijn er nieuwe regels bijgekomen? En wat betekenen die voor de aangifte? Samen met mijn teams vertaal ik dat naar concrete aanpassingen in de software.”

Dat klinkt eenvoudig. Maar dat is het zeker niet. Een nieuwe regeling kan betekenen dat er extra vragen nodig zijn. Soms moet bestaande uitleg worden herschreven. En soms verandert zelfs een deel van het formulier waar miljoenen mensen doorheen gaan.

Daarom werkt Ingrid intensief samen met fiscale experts, UX‑designers, functionele ontwerpers, testers en redacteuren. “Mijn taak is om de inzichten van al die specialisten samen te brengen”, legt ze uit. “Elke aanpassing moet begrijpelijk zijn voor gebruikers, technisch sterk zijn én fiscaal en juridisch volledig kloppen. Mensen moeten er makkelijk doorheen kunnen. En het moet natuurlijk gewoon juist zijn.”

Samen bouwen aan duidelijkheid

Voor Ingrid is die samenwerking een van de leukste kanten van haar werk. “Ik stem met al die verschillende teams af waar ze aan werken en aan welke criteria aanpassingen die ze doen moeten voldoen.  Ook ben ik bezig met welke wijzigingen en aanpassingen prioriteit krijgen. Dat is soms best puzzelen, want tijd en mankracht is beperkt. We moeten dan bewuste keuzes maken wat we nu doen en wat later kan.”

En haar team is niet het enige team dat werkt aan de Online Aangifteomgeving. “Er is bijvoorbeeld een team dat zorgt dat mensen veilig kunnen inloggen, via DigiD of andere inlogmiddelen. Een ander team, Burger Portaal Team, gaat over de functionaliteiten van de aangifteomgeving, een ander team weer over de technische verwerking van alle aangiftes en gegevens. Zo zijn er dus veel meer teams die allemaal hun eigen onderdeel, wensen en uitdagingen hebben. Samen maken we het geheel.”

Werken naar een harde deadline

Het werk richting 1 maart lijkt soms op een lange sprint. “De aangifteperiode verschuift niet”, zegt Ingrid. “Dat brengt druk met zich mee. Maar het zorgt er ook voor dat we scherp blijven.”

De laatste weken voor de opening worden alle onderdelen nog eens gecontroleerd. Binnen de teams wordt uitgebreid getest of het formulier goed functioneert. Daarnaast zijn er ook performancetesten, ketentesten en testen met fiscale experts van de Belastingdienst. Controleren, testen, repareren, weer testen. Het is een intensieve fase.

En dan komt de nacht van 28 februari op 1 maart.

In het Operations Center

Vorig jaar was Ingrid erbij in het Operations Center van de Belastingdienst. Daar komen verschillende teams samen om de start van de aangifteperiode te begeleiden. De ruimte hangt vol met grote schermen. Je ziet er onder andere hoeveel aangiftes binnenkomen, hoe de systemen reageren, of er ergens vertragingen of fouten ontstaan.

“Ondanks onze voorbereiding, vind ik het toch best spannend”, vertelt Ingrid eerlijk. “Alles moet werken zoals we hebben afgesproken. Wat als er toch iets misgaat? Dat soort gedachten spoken wel door je hoofd.”

Het is ons weer gelukt. Dat blijft bijzonder.

Maar zodra de eerste aangiftes binnenkomen en de systemen stabiel blijven, voelt ze de spanning wegzakken. “Dan denk ik: het is ons weer gelukt. Dat blijft bijzonder. Er zijn miljoenen mensen die gebruikmaken van onze formulieren. Dat is echt veel.”

Altijd in ontwikkeling

Toch is een formulier volgens Ingrid nooit helemaal af. “Er komen steeds nieuwe wetten, nieuwe wensen, nieuwe inzichten. Het werk stopt eigenlijk nooit. Maar dat vind ik juist mooi. We blijven leren en verbeteren.”

Sommige verbeteringen ontstaan pas nadat veel mensen aangifte hebben gedaan. Bijvoorbeeld wanneer gebruikers vastlopen bij een vraag of ergens veel vragen over stellen. “Dan kijken we meteen: hoe kunnen we dit beter uitleggen? En hoe kunnen we dat volgend jaar voorkomen?”

Een tweede oud en nieuw

Als de meeste mensen op 31 december aftellen naar een nieuw jaar, telt Ingrid 2 maanden later opnieuw af. Voor haar heeft 1 maart misschien bijna dezelfde lading. “Voor mij is 1 maart eigenlijk net zo symbolisch als oud en nieuw”, vertelt ze. “Het is het moment waarop alles samenkomt: beleid, techniek, taal, gebruikerservaring. Het is het resultaat van ons gezamenlijke werk.”

En als jij straks aangifte doet en soepel door de vragen heen gaat, dan valt het je misschien niet op hoeveel werk erin zit. Maar juist dat vindt Ingrid het mooiste compliment.

“Als het voor de gebruiker vanzelf voelt”, zegt ze, “dan hebben wij ons werk goed gedaan.”