Van Belastingplan naar praktijk: zo kijken we vooraf naar de uitvoering 

Publicatiedatum 15-09-2026, 16:26

Vandaag presenteert het kabinet het Belastingplan 2027. Een pakket aan fiscale wetsvoorstellen dat gevolgen heeft voor miljoenen burgers en ondernemers.  Aan de voorstellen die daarin staan, gaat veel voorbereiding vooraf.  De Belastingdienst brengt voor én na Prinsjesdag via uitvoeringstoetsen in beeld wat de voorstellen in de praktijk betekenen. Kunnen burgers en ondernemers ermee uit de voeten? En kunnen wij de maatregelen zorgvuldig en op tijd uitvoeren? 

Erald Kulk werkt als specialistisch coördinator bij de concerndirectie Uitvoerings- en Handhavingsbeleid (UHB) aan de uitvoeringstoetsen. UHB coördineert jaarlijks ruim 150 uitvoeringstoetsen. Ongeveer een derde daarvan staat in het teken van voorgestelde wetgeving en maatregelen uit het Belastingplan.  

Met uitvoeringstoetsen vervult de Belastingdienst een belangrijke signaalfunctie. Al in een vroeg stadium brengt de Belastingdienst in beeld of nieuwe wetgeving uitvoerbaar is en welke risico’s of aandachtspunten er zijn. 

Erald: “Voor elke toets brengt UHB de kennis van vakspecialisten uit verschillende onderdelen van de Belastingdienst samen. Zo maken we tijdens de voorbereiding duidelijk wat voorstellen betekenen voor burgers, ondernemers en onze uitvoering. De uitkomsten van de toetsen helpen bij de verdere besluitvorming.”

“De Belastingdienst maakt het beleid niet, dat ligt echt bij de politiek”, benadrukt Erald. “Onze verantwoordelijkheid is om zichtbaar te maken wat politieke keuzes in de praktijk betekenen en wat nodig is om nieuwe regels begrijpelijk en uitvoerbaar te maken.”

“De kennis van collega’s uit de uitvoering vormt de basis van onze adviezen” 

Meer dan uitvoerbaar of niet-uitvoerbaar 

“Een uitvoeringstoets geeft geen simpel ja of nee”, legt Erald uit. “De toets laat zien welke gevolgen, risico’s en voorwaarden bij een voorstel horen. Denk aan aanpassingen in digitale systemen, beschikbare capaciteit voor toezicht en dienstverlening. Ook kijkt de Belastingdienst naar wat een maatregel vraagt van burgers en ondernemers in hun contact met de Belastingdienst.”  

Prinsjesdag is geen eindpunt 

De voorbereiding begint vaak al aan het begin van het jaar. De beleidsmakers van het ministerie van Financiën bespreken mogelijke maatregelen met UHB. UHB vraagt daarbij specialisten binnen de Belastingdienst om de gevolgen vanuit hun vakgebied te beoordelen. De meeste toetsen zijn vóór de zomer gereed, zodat er ruimte blijft om latere wijzigingen snel te onderzoeken. 

Ook na Prinsjesdag gaat het werk door. Erald: “Tijdens de behandeling van het Belastingplan kan de Tweede Kamer voorstellen wijzigen. De Belastingdienst onderzoekt dan via korte analyses en nieuwe uitvoeringstoetsen wat die veranderingen betekenen. Zo blijft uitvoeringskennis beschikbaar zolang de politieke besluitvorming loopt.” 

Openbaar inzicht in de uitvoering 

Tegelijk met het Belastingplan deelt de minister ook het Overzicht Uitvoerbaarheid Belastingdienst. In het overzicht komen de belangrijkste uitkomsten van de uitvoeringstoetsen sinds de vorige Prinsjesdag. “We maken zichtbaar wat nodig is om nieuwe regels niet alleen juridisch vast te leggen, maar ook begrijpelijk te maken voor burgers en ondernemers en werkbaar voor de Belastingdienst”, zegt Erald. 

Hij is trots op de gezamenlijke bijdrage. “Je ziet de kennis van collega’s terug in de besluitvorming. Zij weten vanuit hun vakgebied wat een voorstel in de praktijk vraagt. Door al die kennis bij elkaar te brengen, helpen we kabinet en parlement om goed onderbouwde keuzes te maken.”