Bekijk het hele onderzoeksrapport
Op open.overheid.nl.
Kwalitatief onderzoek
Het onderzoek dat door het onderzoeksbureau is gedaan is een kwalitatief onderzoek. Kwalitatief onderzoek is onderzoek waarbij je probeert te begrijpen wat mensen denken, voelen, ervaren of waarom ze iets doen.
In plaats van cijfers te verzamelen, verzamel je vooral verhalen, meningen en ervaringen. Dat doe je bijvoorbeeld door mensen te interviewen, gesprekken te voeren of open vragen te stellen.
Bewust van belastingzaken
De meeste jongeren starten met werken als zij tussen de 16 en 20 jaar zijn. Dat is het moment dat zij voor het eerst in aanraking komen met de Belastingdienst. Om jongeren bewust te maken van hun belastingzaken werkt de Belastingdienst aan een communicatiestrategie gericht op jongeren tussen de 16 en de 27 jaar.
Inzichten
Dit kwalitatieve anonieme onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau Blauw in 2024 is in gesprek gegaan met 22 jongeren tussen de 16 en de 27 jaar. Bij het onderzoek is gebruik gemaakt van een testbrief eerste (bij)baan, ook is een uitlegvideo gebruikt ‘hoe doe je aangifte met de app’.
Rechten en plichten
Het onderzoek laat zien dat veel jongeren niet goed weten welke belastingregels voor hen gelden. Ze kennen vaak wel het woord belastingaangifte, maar weten minder goed wat hun rechten en plichten zijn. Dat komt volgens het onderzoek vooral doordat jongeren nog weinig informatie krijgen van de Belastingdienst op momenten waarop ze die nodig hebben.
Kennisniveau per leeftijdscategorie
Ook is in het onderzoek gekeken naar het kennisniveau per leeftijdscategorie. Daar zit verschil in:
16 tot 17 jaar
De jongste groep 16 tot 17-jarige weet wel wat de aangifte inkomstenbelasting is maar hebben weinig kennis over hun fiscale rechten en plichten.
20 tot 23 jaar
De groep 20 tot 23-jarigen hebben al een (serieuze) baan waardoor hun kennis over belastingzaken groter is. Juist omdat ze werken en bezit opbouwen hebben ze ook meer vragen en vinden ze de aangifte doen lastig.
Conclusie en advies
Meer inhaken op belangrijke momenten
Om jongeren goed te informeren hebben ze de Belastingdienst nodig, ze vinden het ook de taak van de Belastingdienst dat juist te doen. Bij voorkeur ontvangen ze bij het eerste contactmoment met de Belastingdienst een brief met daarin eerlijke en relevante informatie. Er zijn meerdere momenten waarop jongeren informatie zouden willen: direct na het starten van de eerste baan, als zij 18 jaar worden en rondom de aangifteperiode.
Jongerenpanel
De Belastingdienst heeft een jongerenpanel. Dit panel heeft niet per se een relatie tot dit onderzoek maar laat wel zien dat jongeren graag meedenken, zo ook in het onderzoek bleek dat jongeren goed antwoord konden geven op de vragen die we hen stelden over wat ze verwachten van de Belastingdienst.
Meer informatie over het jongerenpanel.
Gebruik onderzoeksresultaten
De Belastingdienst gebruikt dit onderzoek om het communicatiebeleid naar jongeren te maken. 1 van de voorbeelden is de pagina voor jongeren op Belastingdienst.nl