Het verhaal van Michella

Onverwachte aanslagen

Bij veel regelingen hangt de hoogte van wat je krijgt af van je inkomen. Als je inkomen ineens stijgt, bijvoorbeeld door een nabetaling of ontslagvergoeding, kan dat grote gevolgen hebben. Je kunt dan minder toeslagen of uitkering krijgen, of deze zelfs kwijtraken. Soms moet je ook geld terugbetalen dat je al had ontvangen. Dit kan voor veel onzekerheid en stress zorgen. Daarnaast moet je vaak achteraf extra belasting betalen, omdat er bij zo’n nabetaling meestal te weinig belasting is ingehouden. Veel mensen weten dit niet van tevoren.

Het verhaal van Michella geeft een goed beeld van waar de knelpunten zitten.

De personen in de interviews en de Belastingdienstmedewerkers zijn geen bestaande personen. Deze zijn gebaseerd op situaties uit de praktijk van de Belastingdienst.

Ik had een leuke, drukke baan, maar door een reorganisatie raakte ik mijn werk kwijt. Dat was zwaar, ook voor mijn zelfvertrouwen. Nu zit ik in de WW en volg ik een opleiding tot verpleegkundige. Ik leef van minder geld en let goed op mijn uitgaven. Laatst kreeg ik een nabetaling, omdat ik eerder te weinig uitkering had gekregen. Dat kwam goed uit.

Maar daarna moest ik ineens belasting bijbetalen en ook toeslagen terugbetalen, omdat mijn inkomen hoger was geworden door die nabetaling. Dat had ik niet verwacht. Nu is mijn geld weer op en moet ik opnieuw geld lenen van mijn ouders, en daar schaam ik me voor.

Wij noemen dit vanuit de overheid een nabetaling. Dat lijkt dus een meevaller. Maar voor Michella is dit geld dat ze eigenlijk nodig had om van te leven. Als Michella het geld op tijd had gekregen, had ze niets hoeven bijbetalen. Dat komt voor haar echt uit de lucht vallen. Als ze eerder gewaarschuwd was, had ze het geld nog opzij kunnen zetten. Maar dat gebeurt ook niet.

Op papier klopt het. Maar in de praktijk pakt het hard uit voor Michella. En dat wringt. Ik zie dit veel vaker. We herstellen als overheid onze fouten, maar dat zorgt dan weer voor nieuwe problemen. Ik kan begripvol zijn aan de telefoon, maar meer dan een betalingsregeling aanbieden kan ik niet. Ze moet het bedrag betalen.

Meer lezen over onverwachte aanslagen in de Stand van de uitvoering

Wat gebeurt er al en wat is nog nodig?

We willen voorkomen dat burgers onverwacht een hogere aanslag voor de inkomstenbelasting krijgen. Wij willen daarom, naast aanpassen van rekenregels, burgers bij onze balies proactief helpen met de fiscale gevolgen van nabetalingen. Omdat dezelfde balies ook voor toeslagen werken, kan ook worden geholpen bij het aanpassen van het toetsingsinkomen voor toeslagen. Deze oplossing heeft wel uitdagingen. Instanties die de bedragen nabetalen kunnen namelijk die gegevens niet altijd zomaar aan ons overdragen in verband met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De Belastingdienst is hierover in gesprek met het UWV. Het UWV heeft gevraagd aan de Centrale Commissie Gegevensgebruik om uit te zoeken of de AVG deze uitwisseling van gegevens inderdaad verbiedt.