Ga direct naar de inhoud
Belastingdienst, onderdeel van de Rijksoverheid - Naar de homepagina

Openbaar Ministerie start geen strafrechtelijk onderzoek tegen Belastingdienst

7 januari 2021 16:42

Het Ministerie van Financiën heeft op 19 mei 2020 aangifte gedaan van het vermoeden van 2 mogelijke strafbare feiten rondom fraude-onderzoeken met de kinderopvangtoeslag. Het betrof het vermoeden van knevelarij en van beroepsmatige discriminatie. Vandaag heeft het Openbaar Ministerie aangegeven geen strafrechtelijk onderzoek hiernaar te gaan doen.

De aangifte ging over de werkzaamheden van het Managementteam Fraude, het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) en de Directie Toeslagen in de periode 2013 tot en met 2017. Er was geen aangifte gedaan tegen specifieke personen. Naar aanleiding van de aangifte heeft de Rijksrecherche een uitgebreid oriënterend feitenonderzoek uitgevoerd. Het OM concludeert dat, na zorgvuldige beoordeling van de feiten en omstandigheden, er geen sprake is van een strafrechtelijke verdenking van knevelarij of beroepsmatige discriminatie of enig ander strafbaar feit.

Geen knevelarij

Van knevelarij is sprake als een ambtenaar in strijd met de regels geld vordert, ontvangt of niet uitbetaalt omdat dat verschuldigd zou zijn ‘aan enige openbare kas’. Hier was het geld (de kinderopvangtoeslag) niet verschuldigd aan ‘enige openbare kas’, maar aan de ouders. De uitbetaling aan hen werd stopgezet omdat er volgens de Belastingdienst misbruik of fraude speelde. Dat is volgens het OM strafrechtelijk gezien geen knevelarij.

Ook vindt het OM dat bij het terugvorderen van eerder uitgekeerde kinderopvangtoeslagen geen sprake is geweest van knevelarij. De Belastingdienst en zijn medewerkers mochten ervan uitgaan dat de terugvorderingen binnen de regels pasten. De hoogste rechter in dit soort zaken (de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State) heeft de beslissingen van de Belastingdienst hierover jarenlang in stand gelaten.

Geen beroepsmatige discriminatie

Beroepsmatige discriminatie is het opzettelijk discrimineren van personen wegens hun ras, waarbij de dader handelt in de uitoefening van zijn beroep, ambt of bedrijf. Het OM constateert dat de Belastingdienst bij de bestrijding van misbruik en fraude zoekslagen heeft gemaakt op basis van nationaliteit. Na zo’n eerste zoekslag volgde een individuele beoordeling om vast te stellen of iemand wel of geen recht had op kinderopvangtoeslag. Bij die beoordeling speelde nationaliteit geen rol meer. De beoordeling was voor iedereen gelijk en conform de toen geldende regels en daarom is er geen sprake van strafbare beroepsmatige discriminatie, concludeert het OM.

Strafrechtelijke immuniteit

Daarnaast geeft het OM aan dat de Belastingdienst, als onderdeel van de Staat, immuun is voor strafrechtelijke vervolging. Datzelfde geldt voor ambtenaren voor zover die uitvoering geven aan beleid. Uit onderzoek van het OM blijkt niet dat medewerkers van de Belastingdienst uit eigen gewin of belang hebben gehandeld. Over verwijtbare handelingen die de Staat zijn toe te rekenen, moet verantwoording worden afgelegd in het politieke domein en niet in het strafrecht.

Meer informatie

Deel deze pagina