Ga direct naar de inhoud
Naar de homepage van Over de Belastingdienst

Criterium ‘nationaliteit’ uit selectieregels

12 mei 2020 16:38

Staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen informeren in een brief de Tweede kamer over het gebruik van nationaliteit in selectieregels zonder expliciete wettelijke grondslag. Dit naar aanleiding van persvragen over de Voortgangsrapportage Toeslagen. Ook willen zij de Kamer met een technische briefing informeren over het gebruik van nationaliteit in risicomodellen en selectieregels bij de Belastingdienst.

Voormalig staatssecretaris Financiën Menno Snel zegde in november 2019 de Tweede kamer toe dat nationaliteit, uitgezonderd wanneer er een expliciete wettelijke grondslag voor is, niet meer wordt gebruikt bij de handhavingstaak van de Belastingdienst. Alle risicomodellen en de selectieregels van de overige onderdelen van de Belastingdienst (buiten Toeslagen) zijn in november 2019 doorgelicht op het gebruik van nationaliteit.

Voor de selectieregels geldt dat de Basisregistratie Personen (BRP)  de tweede nationaliteit sinds 31 januari 2015 niet meer verstrekt en dat deze dus niet meer in deze regels is opgenomen.

Criterium ‘eerste nationaliteit’

In de Voortgangsrapportage Toeslagen is aangegeven dat de eerste nationaliteit alleen nog wordt gebruikt als daar een expliciete wettelijke grondslag voor bestaat en het noodzakelijk is om de taken uit te voeren. Er blijkt echter nog één selectieregel (onderdeel van de selectiemodule voorlopige aanslag inkomensheffing) het criterium eerste nationaliteit te bevatten waarvoor geen expliciete wettelijke grondslag bestaat. Dit gebruik wordt per 15 mei aanstaande stopgezet. Behandelaars ontvangen een waarschuwing dat de selectie op basis van de betreffende selectieregel niet mag worden gebruikt.

Decentrale selectiemethoden

Verder bestaan binnen de verschillende directies van de Belastingdienst (bijvoorbeeld Particulieren en MKB) nog tal van methoden om (door) te selecteren, zoals query’s. Hiervan is op dit moment geen volledig en accuraat beeld of eerste nationaliteit nog voorkomt wanneer daarvoor geen expliciete wettelijke grondslag bestaat.

Vervolgstappen

De privacy officer van de Belastingdienst en de functionaris voor gegevensbescherming van het ministerie van Financiën worden betrokken bij de volgende acties die moeten leiden tot het correcte gebruik van het criterium ‘nationaliteit’ bij alle selectiemodellen van de Belastingdienst:

  • In de uitgezette acties naar aanleiding van het dossier Fraude Signaleringsvoorziening, het registratiesysteem van de Belastingdienst, wordt expliciet het persoonsgegeven ‘nationaliteit’ meegenomen.
  • De Auditdienst Rijk (ADR) is eind 2019 gevraagd om in 2020 onderzoek te doen naar de wijze van totstandkoming van risicomodellen, selectieregels, data-analyses en query’s bij de Belastingdienst (incl. Toeslagen), in kaart te brengen welke waarborgen
    daarbij gelden en hoe deze getoetst worden.
  • Aanvullend is de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geïnformeerd over de onvolledige passage in de Voortgangsrapportage Toeslagen. De AP doet reeds onder andere onderzoek of de Belastingdienst, vanaf 6 januari 2014 tot heden, (bijzondere) persoonsgegevens waaruit ras of etniciteit blijkt mogelijk onrechtmatig (heeft) verwerkt. Meer specifiek richt dit onderzoek zich op het verwerken van gegevens omtrent de tweede nationaliteit in het Toeslagen systeem en/of in het kader van de controle op de toeslagen voor kinderopvang.

Zie ook